Thuốc xịt họng có tác dụng gì là thắc mắc của nhiều người khi cổ họng khô rát, ngứa, ho nhẹ hoặc khàn tiếng. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách lựa chọn loại xịt họng phù hợp với tình trạng mình đang gặp phải để sử dụng hiệu quả và an toàn hơn. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ công dụng, cách chọn xịt họng phù hợp cho cả gia đình.
Bản chất thuốc xịt họng là gì?
Trước khi tìm hiểu thuốc xịt họng có tác dụng gì, cần hiểu rõ bản chất của nhóm sản phẩm này. Về mặt y khoa, bản chất của thuốc xịt họng là một dạng bào chế thể lỏng được thiết kế để tác động tại chỗ. Khi sử dụng, đầu xịt sẽ chuyển hóa dung dịch thành các hạt sương siêu mịn, phủ đều và bám dính trực tiếp lên lớp niêm mạc hầu họng đang tổn thương. Cơ chế này giúp hoạt chất tập trung tác dụng tại đích sưng viêm để giảm nhanh cơn ho, đau rát họng, đồng thời hạn chế lượng thuốc hấp thu vào máu gây tác dụng phụ toàn thân.
Một sản phẩm chỉ được gọi tên chính thức là “Thuốc xịt họng” khi chứa các hoạt chất đặc trị mạnh và được Bộ Y tế cấp số đăng ký là thuốc điều trị. Ngược lại, các dòng sản phẩm thiên về bảo vệ, phòng ngừa chủ động hằng ngày sẽ được đăng ký dưới dạng “Dung dịch xịt họng” hoặc trang thiết bị y tế. Người dùng cần tìm hiểu kỹ công dụng, đối tượng sử dụng, cách dùng và khuyến cáo trên bao bì trước khi lựa chọn. Đặc biệt, với dòng thuốc điều trị, người bệnh cần có chỉ định hoặc tham khảo trước ý kiến của bác sĩ và dược sĩ trước khi sử dụng.
Xịt họng thường được dùng khi cổ họng khô rát, chớm ho khó chịu
Thuốc xịt họng có tác dụng gì?
Khác với dòng dung dịch xịt họng bảo vệ hằng ngày, thuốc xịt họng (sản phẩm có số đăng ký là thuốc) chứa các hoạt chất tân dược nhằm giải quyết nhanh các đợt viêm nhiễm cấp tính ở đường hô hấp trên qua các tác dụng sau:
Gây tê và giảm đau rát cấp tốc tại chỗ
Đây là tác dụng dễ cảm nhận nhất của thuốc xịt họng. Các dòng thuốc này thường được bổ sung hoạt chất gây tê tại chỗ: lidocaine, benzocaine hoặc amylocaine. Khi xịt vào, các hoạt chất này sẽ gây tê tạm thời làm phong bế các xung thần kinh cảm giác ở niêm mạc họng. Cắt nhanh cảm giác đau nhói, rát buốt khi nuốt nước bọt hoặc ăn uống, giúp người bệnh dễ chịu hơn.
Tiêu diệt vi khuẩn, virus và nấm tại vòm họng
Khi vùng họng bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh, thuốc xịt họng chứa các hoạt chất sát khuẩn mạnh sẽ tác động trực tiếp lên màng tế bào của vi khuẩn, nấm hoặc ức chế sự nhân lên của chúng. Nhờ vậy, thuốc xịt họng sẽ giúp tiêu diệt tại chỗ các tác nhân gây nhiễm trùng, ngăn không cho ổ viêm lan rộng xuống đường hô hấp dưới (phế quản, phổi), hỗ trợ điều trị hiệu quả viêm họng hạt, viêm amidan cấp.
Kháng viêm, giảm sưng tấy và phù nề niêm mạc
Tình trạng đau họng thường đi kèm với hiện tượng niêm mạc họng đỏ rực, sưng to gây khó nuốt, khó thở. Nhiều loại thuốc xịt họng được bào chế kết hợp với hoạt chất kháng viêm dòng NSAID giúp ức chế các chất trung gian gây viêm tại vùng niêm mạc hầu họng. Nhờ đó giúp làm xẹp nhanh vùng niêm mạc bị sưng nề, giảm đỏ tấy, giúp đường thở thông thoáng và cải thiện tình trạng nuốt vướng, nuốt đau.
Hỗ trợ điều trị nấm miệng và các vết loét sâu
Một số loại thuốc xịt họng chuyên biệt có chứa hoạt chất kháng nấm được chỉ định cụ thể cho các trường hợp: tưa lưỡi, nhiễm nấm candida đường miệng – họng, vết loét miệng (nhiệt miệng) thể nặng, sưng nướu, viêm lợi có nguy cơ nhiễm trùng cao.
Vì chứa các hoạt chất hóa học mạnh, thuốc xịt họng chỉ được dùng khi có sự yêu cầu của bác sĩ/dược sĩ và tuyệt đối không dùng dài ngày để tránh tác dụng phụ của thuốc.
Xịt họng giúp đưa dung dịch tiếp xúc trực tiếp, hỗ trợ làm dịu cảm giác khô rát và ngứa họng
Những hệ lụy khôn lường khi lạm dụng thuốc xịt họng
Bên cạnh việc tìm hiểu thuốc xịt họng có tác dụng gì, người bệnh cũng cần đặc biệt lưu ý đến những hệ lụy khi lạm dụng thuốc. Nhiều người có thói quen hễ cổ họng hơi đau rát, ngứa ngáy là tự ý ra nhà thuốc mua các loại thuốc xịt họng chứa hoạt chất tân dược về dùng dài ngày. Sự tùy tiện này vô tình biến thuốc xịt họng thành con dao hai lưỡi gây hại cho sức khỏe vòm họng:
- Hư hại và teo niêm mạc họng: Các loại thuốc xịt chứa chất co mạch hoặc chất gây tê mạnh nếu dùng quá liều sẽ làm giảm tưới máu nuôi dưỡng vùng hầu họng. Hậu quả là niêm mạc họng bị khô, teo mỏng dần, mất đi lớp chất nhầy bảo vệ tự nhiên và dễ bị kích ứng hơn.
- Mất vị giác và loạn khuẩn khoang miệng: Thuốc xịt họng chứa kháng sinh hoặc chất sát khuẩn hóa học mạnh khi dùng kéo dài sẽ tiêu diệt cả hại khuẩn lẫn lợi khuẩn. Sự mất cân bằng này tạo điều kiện cho nấm lưỡi bùng phát, gây tưa lưỡi, hôi miệng và làm giảm vị giác.
- Nguy cơ lờn thuốc (kháng thuốc): Việc tự ý lạm dụng các thuốc xịt họng chứa kháng sinh khi chỉ bị cảm ho thông thường do virus sẽ thúc đẩy vi khuẩn tiến hóa. Đến khi bạn thực sự bị nhiễm trùng nặng, các loại thuốc xịt này sẽ không còn tác dụng điều trị.
- Tác dụng phụ toàn thân: Dù tác động tại chỗ, một lượng thuốc nhỏ vẫn có thể bị nuốt xuống dạ dày hoặc hấp thu vào máu. Sử dụng kéo dài sẽ khiến thuốc tích tụ gây tác dụng phụ.
Giải pháp bảo vệ họng an toàn khi không thể lạm dụng thuốc điều trị
Hiểu rõ thuốc xịt họng có tác dụng gì sẽ giúp bạn sử dụng chúng đúng lúc, đúng cách. Tuy nhiên, vì những tác dụng phụ kể trên, các loại thuốc xịt họng tuyệt đối không được dùng kéo dài (thường quá 5-7 ngày).
Vậy khi cơn viêm cấp tính đã qua, hoặc khi bạn chỉ mới chớm ngứa họng, ho nhẹ, khàn tiếng do thời tiết, nằm điều hòa thì đâu là giải pháp bảo vệ lâu dài?
Lúc này, việc sử dụng các dung dịch xịt họng thảo dược sẽ giúp nuôi dưỡng, sát khuẩn nhẹ nhàng và bảo vệ niêm mạc họng hằng ngày mà không lo tác dụng phụ.
Mặc dù không phải là thuốc điều trị, xịt họng keo ong Propobee lại là giải pháp an toàn và dịu nhẹ giúp bạn chủ động bảo vệ niêm mạc họng mỗi ngày.
- Đặc tính kháng khuẩn từ keo ong: Propobee sở hữu nguồn keo ong chất lượng cao, được bóc tách tạp chất bằng công nghệ hiện đại. Thành phần này hoạt động hỗ trợ ức chế virus, vi khuẩn gây bệnh vùng hầu họng và làm dịu các cơn ho nhẹ, giảm ngứa rát họng.
- Sự kết hợp các thành phần tự nhiên: Công thức đột phá kết hợp thêm mật ong và các tinh dầu thảo dược giúp giữ ẩm sâu cho vòm họng, hỗ trợ phục hồi tế bào niêm mạc bị tổn thương và đem lại cảm giác the mát, dễ chịu.
- Thiết kế đầu xịt thông minh xoay 360 độ: Khác với các dòng đầu xịt ngắn thông thường, Propobee trang bị đầu xịt dài, đưa các hạt sương thảo dược siêu mịn bám dính sâu vào vùng hầu họng, giúp nâng cao hiệu quả.
Để bảo vệ sức khỏe hô hấp và hạn chế tối đa việc phải lạm dụng thuốc xịt họng, hãy luôn trang bị sẵn một chai xịt họng thảo Propobee trong tủ thuốc gia đình ngay hôm nay!
Thiết kế vòi xịt dài xoay 360 độ của Propobee rất dễ sử dụng
Tóm lại, hiểu rõ thuốc xịt họng có tác dụng gì sẽ giúp bạn có cái nhìn chủ động và khoa học hơn trong việc chăm sóc sức khỏe hô hấp cho bản thân và gia đình. Hãy chủ động bảo vệ cổ họng và giọng nói của cả gia đình mỗi ngày từ những giải pháp lành tính bạn nhé!
