Cảm giác đau rát, khô hoặc vướng ở cổ họng khi mang thai không chỉ gây khó chịu, ảnh hưởng đến việc ăn uống mà còn khiến mẹ bầu lo lắng: Đau họng khi mang thai có ảnh hưởng đến em bé không? Có được dùng thuốc không hay nên cố chịu đựng?
Thực tế, mức độ đáng lo không chỉ phụ thuộc vào cơn đau họng mà còn liên quan đến nguyên nhân và các triệu chứng đi kèm. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu những nguyên nhân thường gặp, cách làm dịu đau họng an toàn và dấu hiệu mẹ bầu cần đi khám để chủ động bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và bé.
Đau họng khi mang thai có nguy hiểm không? Có ảnh hưởng đến thai nhi không?
Bản thân cơn đau họng thông thường không nguy hiểm và không ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi. Em bé trong bụng mẹ vẫn được bảo vệ an toàn bởi túi ối và tử cung.
Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và các triệu chứng đi kèm. Tình trạng đau họng của mẹ được coi là lành tính nếu xuất phát từ các nguyên nhân:
- Do không khí khô (nằm điều hòa), thay đổi thời tiết, dị ứng thời tiết.
- Do trào ngược dạ dày thai kỳ (axit trào ngược gây bỏng rát họng).
- Do cảm lạnh thông thường nhẹ.
| Đau họng nhẹ, thường ít đáng lo | Đau họng cần theo dõi sát hơn |
| Cảm giác khô rát, vướng họng nhẹ | Cơn đau tăng dần theo thời gian |
| Không sốt, mẹ vẫn ăn uống được | Mẹ mệt nhiều, ăn uống kém hơn |
| Có thể liên quan đến thời tiết, điều hòa, nói nhiều hoặc trào ngược | Đi kèm ho nhiều, sốt hoặc khó chịu toàn thân |
| Có thể ưu tiên chăm sóc tại nhà và theo dõi thêm | Nên cân nhắc thăm khám nếu không cải thiện |
Như vậy, điều quan trọng không chỉ là “có đau họng hay không”, mà là mức độ đau, triệu chứng đi kèm và diễn biến qua từng ngày.
Bà bầu bị đau họng có gây nguy hiểm không?
Nguyên nhân gây đau họng ở bà bầu
Nôn ói do ốm nghén
Đây là nguyên nhân số 1 gây rát họng trong 3 tháng đầu. Axit trong dịch dạ dày có độ pH thấp (khoảng 1.5 – 3.5), mang tính axit rất mạnh để phục vụ việc tiêu hóa thức ăn. Trong khi đó, niêm mạc vòm họng vốn mỏng manh và chỉ quen với môi trường trung tính. Khi bà bầu ốm nghén, tần suất nôn ói dồn dập khiến luồng axit này liên tục tràn qua và bào mòn lớp màng nhầy bảo vệ, gây ra tình trạng viêm rát, thậm chí là sưng tấy tại chỗ. Việc nôn ói liên tục khiến axit dạ dày trào lên “đốt cháy” niêm mạc họng.
Cảm lạnh, cúm và nhiễm trùng đường hô hấp
Hệ miễn dịch của phụ nữ mang thai thường yếu hơn so với bình thường. Điều này khiến niêm mạc đường hô hấp trở nên “yếu ớt” trước các loại virus cúm, nhung mao họng dễ bị vi khuẩn bám dính và gây viêm. Khi nhiễm virus hoặc vi khuẩn, vùng họng có thể bị viêm, gây đau rát, ho, nghẹt mũi hoặc sốt tùy mức độ. Nếu đi kèm sốt, ho dồn dập hay đau nhức cơ thể, đây là dấu hiệu toàn thân đang bị nhiễm trùng chứ không còn là kích ứng nhẹ.
Thay đổi nội tiết tố khi mang thai
Thai kỳ đi kèm nhiều thay đổi về nội tiết và tuần hoàn. Niêm mạc đường hô hấp có thể trở nên nhạy cảm hơn, khiến mẹ bầu dễ bị kích ứng. Đồng thời, hiện tượng “viêm mũi thai kỳ” do nội tiết khiến mẹ bầu bị nghẹt mũi dai dẳng, buộc phải thở bằng miệng khi ngủ. Việc không khí lạnh/khô đi trực tiếp vào họng mà không qua hệ thống lọc ẩm của mũi sẽ làm niêm mạc họng bị rát, khô khốc và đau rát vào mỗi sáng thức dậy.
Trào ngược dạ dày thực quản
Sự thay đổi hormone khi mang thai làm giãn cơ vòng thực quản dưới, cộng với việc tử cung lớn dần có thể làm tăng áp lực lên dạ dày. Đây chính là những yếu tố tạo điều kiện để dịch dạ dày trào ngược lên thực quản. Khi nằm ngủ hoặc sau khi ăn no, axit dạ dày có thể trào ngược lên vùng thực quản – họng, gây cảm giác nóng rát, vướng họng, ho khan hoặc khàn tiếng.
Mẹ bầu cần nhớ: Đau họng do trào ngược thường đau nhiều hơn vào buổi sáng sớm hoặc sau khi nằm. Khi đó, mẹ có thể cảm thấy nóng rát vùng ngực, chua miệng, khàn tiếng, ho khan hoặc đau rát họng, nhất là sau ăn hoặc khi nằm.
Dị ứng, thời tiết và môi trường nhiều bụi
Thời tiết thay đổi, không khí khô, điều hòa quá lạnh, phấn hoa, khói thuốc hoặc bụi bẩn đều có thể kích thích đường hô hấp.
Mẹ bầu có cơ địa dị ứng có thể xuất hiện đau hoặc ngứa họng cùng hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi hoặc ho. Vì vậy, hạn chế tiếp xúc với tác nhân gây kích ứng là một phần quan trọng trong chăm sóc đường hô hấp.
Mẹ bầu bị đau họng nên làm gì để cảm thấy dễ chịu hơn?
Với những trường hợp đau họng khi mang thai ở mức độ nhẹ, không kèm sốt cao, khó thở hoặc các dấu hiệu bất thường, mẹ bầu có thể ưu tiên những biện pháp chăm sóc đơn giản tại nhà.
Uống đủ nước và ưu tiên đồ uống ấm
- Uống đủ nước giúp duy trì độ ẩm và làm dịu cảm giác rát, vướng, giúp cổ họng dễ chịu hơn.
- Ưu tiên nước ấm, súp hoặc các loại đồ uống phù hợp với chế độ dinh dưỡng trong thai kỳ. Nước chanh ấm pha mật ong cũng có thể giúp làm dịu họng.
Súc họng bằng nước muối ấm
- Giúp làm sạch dịch nhầy và các chất kích ứng trong vùng họng, tạo cảm giác dễ chịu cho niêm mạc họng.
- Ưu tiên dung dịch nước muối sinh lý pha sẵn. Nếu tự pha nước muối súc miệng, cần đảm bảo đúng nồng độ, dụng cụ sạch và không pha quá mặn.
Giữ ẩm không khí và hạn chế tiếp xúc khói bụi
- Không khí quá khô có thể khiến niêm mạc mũi họng mất độ ẩm và dễ kích ứng hơn.
- Mẹ bầu nên hạn chế tiếp xúc với khói thuốc, bụi, mùi hóa chất nồng. Máy tạo ẩm cũng cần được vệ sinh đúng cách để tránh trở thành nguồn phát tán nấm mốc hoặc vi sinh vật gây hại.
Nghỉ ngơi và lựa chọn thức ăn mềm, dễ nuốt
- Thức ăn khô, cứng hoặc quá cay có thể làm tăng cảm giác kích ứng khi nuốt. Cháo, súp, canh và các món mềm, dễ nuốt.
- Nghỉ ngơi đầy đủ giúp cơ thể có điều kiện phục hồi tốt hơn.
Xịt họng keo ong Propobee giúp làm dịu họng
Propobee là sản phẩm xịt họng có thành phần chính là keo ong, tinh dầu bạc hà và mật ong. Sản phẩm giúp hỗ trợ làm dịu cảm giác khô rát, ngứa họng và khó chịu vùng họng.
Với dạng xịt tiện lợi, đầu xịt xoay được 360 độ sẽ giúp dung dịch tiếp cận sâu vào vùng khoang miệng – họng, hỗ trợ làm dịu niêm mạc họng đang bị kích ứng, khó chịu.
Lưu ý an toàn: Xịt họng keo ong Propobee không thay thế được thuốc điều trị và sản phẩm không dùng cho người bị dị ứng phấn hoa hoặc dị ứng với các thành phần của keo ong. Dù sở hữu bảng thành phần thiên nhiên lành tính, mẹ vẫn nên mang theo sản phẩm để tham vấn bác sĩ Sản khoa trong các kỳ khám thai định kỳ để có liều lượng dùng phù hợp nhất.
Xịt họng keo ong hỗ trợ làm dịu cơn đau họng
Phụ nữ mang thai bị đau họng – Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Không phải mọi trường hợp đau họng đều cần đến bệnh viện. Tuy nhiên, mẹ bầu nên chủ động đến cơ sở y tế khi xuất hiện những dấu hiệu sau:
- Sốt từ 38°C trở lên hoặc sốt kéo dài: Có thể liên quan đến nhiễm trùng và tình trạng tăng thân nhiệt ở phụ nữ mang thai cũng cần được kiểm soát phù hợp.
- Khó thở, đau tức ngực hoặc cơ thể mệt lả, có dấu hiệu mất nước: Đây là những dấu hiệu cần được đánh giá sớm vì có thể liên quan đến bệnh hô hấp mức độ vừa hoặc nặng, mất nước.
- Đau họng dữ dội, khó nuốt hoặc triệu chứng ngày càng nặng.
- Nghi ngờ cúm hoặc nhiễm virus đường hô hấp: Nếu đau họng đi kèm sốt, ho, đau nhức cơ thể, mệt mỏi hoặc các triệu chứng giống cúm, mẹ bầu nên liên hệ cơ sở y tế sớm.
Nếu đau họng đi kèm dấu hiệu bất thường trong thai kỳ như đau bụng, ra máu âm đạo, thai máy giảm hoặc mẹ không ăn uống được, mẹ bầu nên liên hệ cơ sở y tế sớm để được thăm khám và hướng dẫn xử trí phù hợp.
Những lưu ý quan trọng khi chăm sóc mẹ bầu bị đau họng
Để hạn chế tình trạng đau họng tái diễn hoặc kéo dài, mẹ bầu nên:
- Tránh khói thuốc lá và môi trường nhiều bụi.
- Giữ không gian sống thông thoáng, tránh không khí quá khô.
- Uống đủ nước và nghỉ ngơi.
- Ưu tiên thực phẩm mềm, dễ nuốt khi đau họng.
- Không tự ý sử dụng kháng sinh, thuốc giảm đau hoặc thuốc cảm cúm.
- Không tự sử dụng các loại thảo dược, thuốc dân gian chưa rõ độ an toàn trong thai kỳ.
- Khi muốn sử dụng viên ngậm hoặc xịt họng, nên kiểm tra thành phần và hỏi ý kiến bác sĩ/dược sĩ nếu sản phẩm chưa có hướng dẫn rõ ràng cho phụ nữ mang thai.
Bà bầu bị đau họng không nên tự ý dùng thuốc
Đau họng khi mang thai là tình trạng khá thường gặp và không phải lúc nào cũng đáng lo. Điều quan trọng là mẹ cần xác định nguyên nhân, theo dõi các triệu chứng đi kèm và ưu tiên những biện pháp chăm sóc đơn giản, phù hợp với thai kỳ. Chăm sóc đúng cách và lựa chọn giải pháp an toàn là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và bé trong suốt thai kỳ.
