Đau họng khi nuốt nước bọt là triệu chứng nhiều người thường bỏ qua vì nghĩ rằng chỉ là kích ứng nhẹ hoặc cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo một vấn đề sức khỏe nhỏ nhưng có nguy cơ tiến triển nghiêm trọng hơn nếu không được theo dõi đúng cách.
Tình trạng này đôi khi đi kèm cảm giác có vật mắc kẹt trong cổ họng, đau lan lên tai hoặc khó chịu khi nói chuyện. Vậy nguyên nhân gây ra tình trạng này là gì? Khi nào cần lo lắng và nên xử trí ra sao? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu chi tiết.
Đau họng khi nuốt
Đau họng khi nuốt nước bọt là do đâu?
Việc nuốt nước bọt là phản xạ tự nhiên diễn ra hàng trăm lần mỗi ngày. Khi động tác này gây đau, điều đó cho thấy niêm mạc họng đang bị viêm hoặc kích ứng.
1. Nhiễm trùng do vi khuẩn (Streptococcus)
Một số vi khuẩn như Streptococcus có thể gây viêm họng nghiêm trọng. Khi đó, đau họng khi nuốt nước bọt thường dữ dội hơn và đi kèm sốt cao, sưng hạch cổ, cổ họng đỏ, viêm và có thể xuất hiện mủ trắng ở amidan.
Khác với virus, nhiễm khuẩn cần được bác sĩ khám, xét nghiệm và có thể phải dùng kháng sinh theo chỉ định.
2. Nhiễm virus (Cúm, COVID-19)
Nhiễm virus là nguyên nhân phổ biến nhất gây đau họng khi nuốt nước bọt. Người bệnh thường kèm theo sốt nhẹ hoặc sốt cao, sổ mũi, ho và mệt mỏi.
Triệu chứng thường xuất hiện nhanh, trong vòng 3–5 ngày sau khi tiếp xúc với virus. Ở giai đoạn đầu, cổ họng thường khô rát, chưa có nhiều đờm. Điều trị chủ yếu tập trung vào giảm triệu chứng và tăng sức đề kháng.
3. Trào ngược dạ dày thực quản (GERD)
Trào ngược dạ dày thực quản là tình trạng axit dạ dày trào ngược lên thực quản, điều này có thể gây kích ứng cổ họng kéo dài. Người bệnh thường có các biểu hiện cảm thấy nóng rát vùng họng, có vị chua hoặc đắng vào buổi sáng, ợ hơi, buồn nôn.
Tình trạng này khiến đau họng khi nuốt nước bọt kéo dài âm ỉ, đặc biệt sau khi ăn no hoặc nằm ngay sau ăn.
4. Dị ứng
Dị ứng với bụi, phấn hoa, hóa chất hoặc lông thú cưng có thể gây viêm niêm mạc họng. Lúc này, histamin được giải phóng sẽ làm cổ họng sưng và nhạy cảm hơn khi nuốt.
5. Kích ứng hoặc chấn thương
Các yếu tố như:
- Khói thuốc lá, khói bếp than, hơi sơn hoặc dung môi công nghiệp;
- Nói quá nhiều trong thời gian dài như giáo viên, MC, ca sĩ, nhân viên telesales;
- Vô tình nuốt phải vật cứng như xương cá, mảnh xương gà, vỏ tôm, kẹo cứng sắc cạnh…
Chúng đều có thể làm trầy xước hoặc kích ứng niêm mạc họng, gây viêm tại chỗ và đau rõ hơn khi nuốt nước bọt.
6. Khối u vùng họng (hiếm gặp)
Trong những trường hợp hiếm, đau họng khi nuốt nước bọt kéo dài không rõ nguyên nhân có thể liên quan đến khối u. Khi triệu chứng dai dẳng nhiều tuần, cần được thăm khám chuyên khoa.
Phương pháp giảm đau họng khi nuốt nước bọt
Tùy nguyên nhân gây đau họng mà việc điều trị sẽ khác nhau. Tuy nhiên, khi triệu chứng còn nhẹ, bạn có thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ sau:
1. Súc miệng nước muối ấm
Pha 1 thìa cà phê muối với 1 cốc nước ấm, súc miệng mỗi 3–4 giờ giúp giảm viêm và hỗ trợ làm sạch vi khuẩn.
Bạn có thể cân nhắc sử dụng nước súc miệng Yaocare Medic 2 lần/ngày để hỗ trợ làm sạch khoang miệng – hầu họng. Sản phẩm chứa hoạt chất sát khuẩn giúp giảm mật độ vi khuẩn tại chỗ, từ đó hỗ trợ kiểm soát tình trạng viêm và hạn chế nguy cơ bội nhiễm.
Súc miệng bằng Yaocare medic giúp giảm viêm, giảm đau họng
2. Uống trà ấm (ví dụ trà hoa cúc)
Trà hoa cúc chứa các hoạt chất chống viêm tự nhiên như chamazulene, α-bisabolol và flavonoid (apigenin). Những hợp chất này giúp ức chế các chất trung gian gây viêm, giảm phù nề niêm mạc và làm dịu cảm giác đau rát họng. Để pha đúng cách, dùng 2–3g hoa cúc khô hãm với 200–250ml nước nóng 80–90°C, ủ 5–10 phút rồi uống khi còn ấm.
Trà hoa cúc
3. Mật ong và chanh
Mật ong có các hợp chất chống oxy hóa như flavonoid và axit phenolic góp phần giảm phản ứng viêm và bảo vệ niêm mạc họng. Ngoài ra, kết cấu sánh của mật ong còn giúp phủ một lớp màng mỏng lên niêm mạc, làm dịu cảm giác khô rát. Bạn có thể pha 1–2 thìa mật ong với nước ấm (không quá 40°C) và thêm vài lát chanh để tăng vitamin C và hỗ trợ làm sạch họng.
Nước mật ong chanh
4. Viên ngậm hoặc thuốc xịt họng
Các sản phẩm xịt họng thảo dược giúp làm dịu trực tiếp vùng niêm mạc bị kích ứng. Một trong những lựa chọn được nhiều người tin dùng là xịt họng keo ong PropoBee và viên ngậm Propobee. Sản phẩm có thành phần keo ong, đây là hoạt chất tự nhiên giàu flavonoid có đặc tính kháng khuẩn và hỗ trợ bảo vệ niêm mạc họng.
Đặc biệt, dạng xịt giúp dung dịch tiếp xúc trực tiếp và tác động tại chỗ nơi đau viêm, từ đó:
- Hỗ trợ làm dịu cảm giác rát khi nuốt.
- Giảm khô họng, khàn tiếng.
- Hỗ trợ bảo vệ niêm mạc trước tác nhân môi trường.
Các sản phẩm này sẽ phù hợp trong giai đoạn sớm khi đau họng khi nuốt nước bọt mới xuất hiện và chưa có dấu hiệu nhiễm trùng nặng. Tuy nhiên, sản phẩm chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị nếu có chỉ định y tế.
>>> Xem thêm: Mách bạn mẹo dân gian trị đau rát họng hiệu quả
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Mặc dù các phương pháp giảm đau họng nêu trên khá hiệu quả, nhưng bạn vẫn nên đến cơ sở y tế nếu có các dấu hiệu sau:
- Sốt cao kèm họng đỏ nhiều.
- Khó thở hoặc khó nuốt.
- Đau họng kèm đau tai hoặc đau đầu.
- Có máu trong nước bọt hoặc đờm.
- Khàn giọng kéo dài.
Đau họng khi nuốt nước bọt có thể chỉ là biểu hiện nhẹ của nhiễm virus hoặc kích ứng, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của viêm amidan, nhiễm khuẩn hoặc bệnh lý khác. Việc theo dõi triệu chứng và chăm sóc đúng cách giúp giảm khó chịu và ngăn ngừa biến chứng. Nếu tình trạng kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng, bạn hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.
