Nhiều người thường chủ quan khi bị ngứa họng, nghĩ rằng chỉ là kích ứng nhẹ và sẽ tự hết. Nhưng thực tế, ngứa họng kéo dài lại là một dấu hiệu không nên bỏ qua. Nếu tình trạng này lặp đi lặp lại hoặc kéo dài nhiều ngày, đó có thể không còn là vấn đề “nhỏ” như bạn nghĩ.
Một số nguyên nhân thường diễn tiến âm thầm, khiến người bệnh dễ bỏ qua cho đến khi triệu chứng trở nên rõ rệt hơn, vì vậy bạn đừng nên chủ quan. Việc tìm hiểu nguyên nhân sớm sẽ giúp bạn xử lý đúng cách và tránh để tình trạng kéo dài ảnh hưởng đến sức khỏe hô hấp.
Ngứa họng kéo dài có thể là dấu hiệu của nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau như viêm họng mạn tính, dị ứng đường hô hấp, trào ngược dạ dày – thực quản (GERD) hoặc kích ứng từ môi trường. Nếu cảm giác ngứa họng kéo dài trên 1–2 tuần, tái phát nhiều lần hoặc đi kèm ho dai dẳng, khàn tiếng, bạn nên tìm hiểu nguyên nhân để xử lý sớm.
Ngứa họng kéo dài không đơn giản như bạn nghĩ
Ngứa họng là cảm giác khó chịu, râm ran hoặc buồn ho trong cổ họng do niêm mạc họng bị kích thích. Khi các đầu dây thần kinh cảm giác tại vùng hầu họng bị tác động bởi virus, dị nguyên hoặc các chất kích thích, cơ thể sẽ tạo phản xạ ho để làm sạch đường hô hấp.
Thông thường, cảm giác ngứa họng chỉ xuất hiện vài ngày khi bị cảm lạnh hoặc viêm họng nhẹ. Tuy nhiên, nếu ngứa họng kéo dài trên 2 tuần hoặc tái phát nhiều lần, có thể liên quan đến một số bệnh lý mạn tính.
6 nguyên nhân gây ngứa họng kéo dài thường gặp
1. Viêm họng mạn tính
Viêm họng mạn tính là một trong những nguyên nhân gây ngứa họng kéo dài phổ biến nhất. Khi niêm mạc họng bị viêm trong thời gian dài, lớp biểu mô bảo vệ bị tổn thương, khiến vùng họng trở nên nhạy cảm hơn với các tác nhân kích thích.
Các triệu chứng thường gặp gồm:
- Ngứa họng, vướng họng kéo dài.
- Ho khan hoặc ho từng cơn.
- Cảm giác có đờm dính trong cổ họng.
- Khạc đờm vào buổi sáng.
- Một số người còn có cảm giác như có dị vật trong cổ họng khiến phải khạc họng liên tục.
2. Dị ứng đường hô hấp
Dị ứng cũng là nguyên nhân khá phổ biến gây ngứa họng kéo dài, đặc biệt ở những người có cơ địa dị ứng. Khi tiếp xúc với các dị nguyên như bụi nhà, phấn hoa, lông thú nuôi, nấm mốc, khói thuốc…, cơ thể sẽ giải phóng histamin – một chất trung gian gây phản ứng dị ứng. Histamin làm tăng tính thấm thành mạch và kích thích các đầu dây thần kinh tại niêm mạc họng, dẫn đến cảm giác ngứa họng, hắt hơi, sổ mũi và ho.
3. Trào ngược dạ dày – thực quản (GERD)
Nhiều người không biết rằng trào ngược dạ dày cũng có thể gây ngứa họng kéo dài. Khi axit dạ dày và enzym pepsin trào ngược lên thực quản và vùng hầu họng, chúng có thể gây kích ứng niêm mạc họng, dẫn đến các triệu chứng ngứa họng hoặc rát họng, ho khan kéo dài, khàn tiếng, cảm giác vướng cổ họng, ợ nóng hoặc ợ chua. Các triệu chứng này thường rõ hơn vào buổi sáng hoặc sau khi ăn no.
4. Không khí khô hoặc ô nhiễm
Môi trường sống cũng ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe đường hô hấp. Không khí quá khô, bụi mịn hoặc ô nhiễm có thể làm mất độ ẩm của niêm mạc họng, khiến cổ họng dễ bị kích ứng.
Các yếu tố thường gặp gồm thời tiết hanh khô, phòng điều hòa sử dụng lâu, khói bụi giao thông, khói thuốc lá. Những tác nhân này có thể phá vỡ hàng rào bảo vệ niêm mạc hô hấp, làm cổ họng dễ bị ngứa và ho.
5. Thói quen nói nhiều hoặc sử dụng giọng quá mức
Những người làm nghề giáo viên, nhân viên bán hàng, MC, hướng dẫn viên du lịch thường phải nói nhiều trong thời gian dài. Việc sử dụng giọng nói liên tục có thể gây khô niêm mạc họng, kích thích dây thanh, ngứa họng và ho.
Nếu không nghỉ ngơi và chăm sóc cổ họng đúng cách, tình trạng này có thể kéo dài và trở thành viêm họng mạn tính nghề nghiệp.
6. Tác dụng phụ của một số thuốc
Một số loại thuốc có thể gây ho khan và ngứa họng kéo dài như:
- Thuốc điều trị tăng huyết áp nhóm ACE inhibitors như Enalapril hoặc Captopril. Nhóm thuốc này có thể làm tăng nồng độ bradykinin trong đường hô hấp, gây ho khan kéo dài ở một số người.
- Thuốc kháng histamin thế hệ cũ như Chlorpheniramine hoặc Diphenhydramine. Các thuốc này có tác dụng làm giảm triệu chứng dị ứng nhưng đồng thời có thể gây khô niêm mạc mũi và họng, khiến cổ họng dễ bị ngứa hoặc rát.
- Một số thuốc xịt mũi chống nghẹt mũi, chảy nước mũi như Oxymetazoline hoặc Xylometazoline. Nếu sử dụng kéo dài, các thuốc này có thể làm khô niêm mạc mũi – họng, dẫn đến cảm giác khô và ngứa họng.
Nếu nghi ngờ thuốc đang dùng gây ngứa họng kéo dài hoặc ho khan, bạn nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ để được tư vấn điều chỉnh thuốc phù hợp, thay vì tự ý ngừng thuốc.
Khi nào cần đi khám vì ngứa họng kéo dài?
Bạn nên đến cơ sở y tế nếu ngứa họng kèm theo các dấu hiệu sau:
- Ngứa họng kéo dài trên 2–3 tuần.
- Ho nhiều, đặc biệt là ho về đêm.
- Khàn tiếng kéo dài.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân.
- Khó nuốt hoặc đau khi nuốt.
Bác sĩ có thể chỉ định một số phương pháp kiểm tra như nội soi tai – mũi – họng, kiểm tra trào ngược dạ dày, xét nghiệm dị ứng. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp việc điều trị hiệu quả hơn.
Lời khuyên từ Nhà thuốc Dược Khoa
Theo các dược sĩ tại Nhà thuốc Dược Khoa, để hạn chế tình trạng ngứa họng kéo dài, bạn nên chủ động điều chỉnh một số thói quen trong sinh hoạt hằng ngày:
- Giữ ẩm cổ họng thường xuyên bằng cách uống đủ nước, ưu tiên nước ấm hoặc trà thảo dược.
- Hạn chế tiếp xúc với tác nhân kích thích như khói thuốc, bụi mịn, không khí ô nhiễm hoặc điều hòa quá lạnh.
- Vệ sinh mũi họng đúng cách, đặc biệt khi có cơ địa dị ứng hoặc thường xuyên bị chảy dịch sau mũi.
- Tránh nói nhiều hoặc nói lớn khi cổ họng đang nhạy cảm, vì có thể làm tình trạng ngứa rát kéo dài hơn.
Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều người vẫn gặp phải tình trạng ngứa họng tái đi tái lại, gây khó chịu trong sinh hoạt và giao tiếp. Khi đó, bên cạnh việc xử lý nguyên nhân gốc rễ, bạn có thể cân nhắc sử dụng thêm các giải pháp hỗ trợ giúp làm dịu nhanh niêm mạc họng.
Theo kinh nghiệm tư vấn tại nhà thuốc, các dược sĩ thường ưu tiên xịt họng thảo dược chứa keo ong nhờ tính an toàn và khả năng sử dụng linh hoạt trong ngày. Trong đó, xịt họng keo ong Propobee là sản phẩm được nhiều khách hàng lựa chọn. Với chiết xuất keo ong giàu flavonoid kết hợp cùng các thành phần hỗ trợ, sản phẩm giúp làm dịu nhanh cảm giác ngứa rát, hỗ trợ kháng khuẩn và bảo vệ niêm mạc họng trước các tác nhân từ môi trường.
Dạng xịt nhỏ gọn cũng giúp bạn dễ dàng sử dụng bất cứ khi nào cảm thấy khó chịu ở cổ họng, đặc biệt phù hợp với người thường xuyên nói nhiều hoặc làm việc trong môi trường điều hòa, nhiều bụi.
Bạn có thể xem thông tin chi tiết hơn trong bài: Xịt giảm ho PROPOBEE spray
