Viêm họng là bệnh thường gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt gia tăng vào giai đoạn thời tiết chuyển mùa, người bệnh thường cảm thấy cổ họng đau rát, vướng víu và cơ thể uể oải, khó chịu. Hiểu rõ về bệnh, các triệu chứng phổ biến cũng như phương pháp xử trí phù hợp sẽ giúp mỗi người chủ động hơn trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe. Nội dung dưới đây sẽ cung cấp cho bạn những kiến thức nền tảng cần thiết về vấn đề này.
1. Viêm họng là gì?
Viêm họng là tình trạng viêm nhiễm niêm mạc hầu họng. Cảm giác khô, rát, nóng khi bị viêm họng có thể khiến bạn khó nuốt hoặc khó nói.
Đây là bệnh lý phổ biến tại Việt Nam với hơn 10 triệu lượt khám/năm. Trong số những người trưởng thành bị viêm họng, gần 50% mắc viêm họng 3 – 4 lần/năm – thông tin được PGS TS BS Trần Viết Luân, Chủ nhiệm Bộ môn Tai Mũi Họng, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch chia sẻ tại chuỗi hội thảo khoa học “Viêm họng và ho – Góc nhìn đa chuyên khoa” năm 2023.
Thông thường, bệnh sẽ tự khỏi hẳn sau một tuần, nhưng cũng có thể tiến triển thành thể mạn tính hoặc gây biến chứng nếu không được điều trị đúng cách.
Phân loại viêm họng bao gồm:
- Viêm họng cấp tính: thường xảy ra đột ngột, triệu chứng dữ dội. Bệnh kéo dài từ vài ngày đến 2 tuần.
- Viêm họng mạn tính: tình trạng viêm họng kéo dài hơn 10 ngày hoặc tái phát nhiều lần.
2. Triệu chứng của bệnh viêm họng
Viêm họng đi kèm với nhiều triệu chứng đau đớn. Một số triệu chứng của bạn sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra viêm họng. Chúng có thể bao gồm:
- Cảm giác ngứa rát, khó chịu ở cổ họng.
- Cơn đau ở cổ họng tăng lên khi bạn nói chuyện hoặc cố gắng nuốt.
- Khó nuốt
- Các hạch bạch huyết ở cổ sưng tấy, đau nhức
- Khi soi họng có thể thấy amidan sưng đỏ, xuất hiện đốm trắng, mảng trắng hoặc vệt trắng trong cổ họng hoặc trên amidan
- Khàn giọng
Vì viêm họng thường xảy ra do nhiễm virus, bạn có thể sẽ gặp phải các triệu chứng đi kèm với các bệnh do nhiễm virus gây ra. Chúng bao gồm hắt hơi, sổ mũi, ho, sốt nhẹ hoặc cao, mệt mỏi, đau nhức cơ thể, đau đầu, ớn lạnh…
Nhiều triệu chứng tương tự cũng xuất hiện với viêm họng do liên cầu khuẩn, ngoài ra còn đi kèm những thay đổi về vị giác, mất cảm giác thèm ăn, buồn nôn.
3. Chẩn đoán viêm họng
Để chẩn đoán và xác định nguyên nhân dẫn đến viêm họng, bác sĩ thường khai thác kỹ các biểu hiện hiện tại cũng như tiền sử bệnh của người bệnh. Sau đó, bạn sẽ được thăm khám toàn diện với một số bước như:
- Quan sát vùng họng, đồng thời kiểm tra tai, mũi và lưỡi bằng dụng cụ có gắn đèn chiếu.
- Đo thân nhiệt nhằm phát hiện tình trạng sốt.
- Sờ nắn vùng cổ để đánh giá hạch bạch huyết có sưng to hay không.
- Nghe phổi để kiểm tra âm thanh hô hấp.
- Dùng tăm bông lấy dịch họng để làm xét nghiệm phát hiện liên cầu khuẩn.
- Thực hiện xét nghiệm máu trong trường hợp nghi ngờ mắc bệnh tăng bạch cầu đơn nhân.
4. Tự chăm sóc tại nhà khi bị viêm họng
Phần lớn các trường hợp viêm họng nhẹ có thể cải thiện khi được chăm sóc đúng cách tại nhà. Bạn có thể áp dụng một số biện pháp sau:
- Nghỉ ngơi hợp lý để cơ thể có thời gian hồi phục.
- Bổ sung đủ nước mỗi ngày nhằm tránh mất nước và giúp làm dịu niêm mạc họng.
- Súc họng bằng nước muối ấm để hỗ trợ làm sạch và giảm viêm.
- Tránh tiếp xúc với các yếu tố gây kích ứng như khói thuốc, bụi bẩn hoặc những thực phẩm khiến việc nuốt trở nên đau hơn.
- Hạn chế sử dụng giọng nói quá mức, không nên nói to trong thời gian cổ họng đang tổn thương.
Những biện pháp đơn giản này có thể giúp giảm khó chịu và rút ngắn thời gian hồi phục.
5. Những biến chứng có thể xảy ra khi bị viêm họng
Trong một số trường hợp, viêm họng có thể dẫn đến biến chứng, đặc biệt khi nguyên nhân là do vi khuẩn nhưng không được điều trị kịp thời và đúng phác đồ.
Những hậu quả có thể gặp gồm:
- Nhiễm trùng lan sang tai hoặc các xoang, gây viêm tai giữa cấp, viêm mũi viêm xoang cấp.
- Hình thành áp xe (ổ mủ) quanh amidan hoặc phía sau thành họng.
- Trường hợp nặng do liên cầu tan huyết có thể gây nhiễm trùng huyết, viêm thận, viêm tim, viêm khớp.
Vì vậy, khi các triệu chứng kéo dài, sốt cao, khó thở hoặc đau họng nghiêm trọng, người bệnh nên đi khám sớm để được xử trí phù hợp, tránh các biến chứng nguy hiểm.
Viêm họng là bệnh phổ biến nhưng không nên chủ quan. Khi có dấu hiệu bất thường, bạn hãy chăm sóc đúng cách và tăng cường đề kháng để cơ thể nhanh hồi phục và phòng ngừa biến chứng.
>>> Xem thêm: Các loại thuốc chữa viêm họng hiệu quả nhất?
